AI luistert mee in de therapiekamer — handig hulpmiddel of vertrouwensbreuk?
1 juni 2026 · 5 min leestijd · Bron: NPR
Steeds meer therapeuten gebruiken AI-tools om sessie-notities automatisch te laten genereren. Voor werkdruk is dat een zegen — maar een nationale enquête in de VS laat zien dat cliënten er nauwelijks van op de hoogte zijn en het nog minder vertrouwen. In Nederland roept de trend urgente vragen op over AVG, geïnformeerde toestemming en de therapeutische relatie.
Een tool die meeluistert in de spreekkamer
Een NPR-reportage van 26 mei 2026 legde vast wat in de klinische praktijk al merkbaar is: AI-schrijftools — zoals Mentalyc, Nabla en Heidi — worden in hoog tempo standaardonderdeel van de psychologenpraktijk. De tools luisteren mee tijdens de sessie, transcriberen het gesprek en genereren automatisch SOAP-notities of voortgangsrapportages.
Het voordeel is concreet: therapeuten besparen gemiddeld tientallen minuten administratieve tijd per sessie, tijd die terugvloeit naar directe zorg. Maar de tool luistert mee. En cliënten weten dat vaak niet.
Acht procent vertrouwt AI in de spreekkamer
Cijfers uit dezelfde reportage schetsen een scherp beeld van de kloof tussen aanbod en vertrouwen. Een nationale enquête van YouGov onder Amerikanen toonde dat slechts 8% aangeeft AI te vertrouwen voor geestelijke gezondheidszorg, en slechts 11% staat ervoor open. Bijna de helft van de respondenten zei ronduit terughoudend te zijn.
Een separate peiling van gezondheidsonderzoeksorganisatie KFF voegde daar een concrete oorzaak aan toe: 77% van de Amerikanenmaakt zich zorgen over hoe hun gezondheidsdata door AI-systemen worden opgeslagen en gebruikt. Het geval van Molly Quinn is illustratief. Zij ontdekte dat haar therapeut een AI-tool gebruikte om de sessie op te nemen — zonder dat zij dit wist. Haar reactie was helder: zij annuleerde haar volgende afspraak.
Toestemming: meer dan een handtekening
Veel AI-aanbieders werken met een toestemmingsformulier dat cliënten vooraf invullen. Maar experts benadrukken dat schriftelijke toestemming alleen niet volstaat. Mensen scrollen erdoorheen, lezen ze niet, of voelen druk om akkoord te gaan. De professionele standaard vereist expliciet mondeling overleg: de therapeut bespreekt actief wat er opgenomen wordt, wie er toegang toe heeft, en of de data wordt gebruikt voor verdere modeltraining.
Tussen tools bestaan wezenlijke verschillen op dit laatste punt. Mentalyc, Twofold en Heidi geven aan geen cliëntdata te gebruiken voor het trainen van modellen. Nabla en Autonotes hebben formuleringen in hun privacybeleid die dit wél impliceren, zonder dat dit duidelijk aan gebruikers gecommuniceerd wordt. Nabla hanteert een ‘zero retention’-model waarbij audio onmiddellijk na notitiegeneratie wordt verwijderd — maar de gespreksinhoud wordt daarvoor wel even via de cloud verwerkt.
Heidi Health nam in maart 2026 een stap verder met de lancering van Heidi Remote: een draagbaar apparaatje dat spraak-naar-tekst-transcriptie volledig op het apparaat zelf uitvoert, zonder internetverbinding en zonder cloud. Een architectuurkeuze die de privacyvraag op een andere manier oplost.
Wat betekent dit voor jouw praktijk?
In Nederland gelden de AVG en NEN 7510 als wettelijk kader voor het verwerken van gezondheidsgegevens. Een gesprek in de spreekkamer valt onder bijzondere persoonsgegevens; de lat voor toestemming ligt navenant hoog. Een AI-tool die een sessie transcribeert, verwerkt die data — en dat mag uitsluitend met expliciete, geïnformeerde toestemming van de cliënt. Dat betekent: duidelijke uitleg over welke partij de data verwerkt, waar die wordt opgeslagen, hoe lang, en of deze wordt ingezet voor modeltraining.
De WGBO verplicht bovendien tot transparantie over de behandelwijze. Het gebruik van een AI-notetakingtool is onderdeel van de behandeling en dient als zodanig bespreekbaar te zijn — niet verstopt in een formulier.
Intervisio is ontworpen voor precies dit vraagstuk: een BIG-geverifieerde omgeving voor GGZ-professionals om AI in te zetten voor casusanalyse en reflectie — zonder persoonsgegevens te verwerken, volledig AVG- en NEN 7510-compliant. De vraag is niet óf je AI gaat gebruiken in je praktijk, maar op welke manier dat professioneel en juridisch houdbaar is.
Geen verbod, maar een bewust gesprek
De trend stopt niet. AI-notetakingtools worden ook buiten de VS in rap tempo mainstream. Voor Nederlandse GGZ-professionals is de vraag niet of je ermee gaat werken, maar hoe je dat doet op een manier die de therapeutische relatie en de privacyrechten van je cliënt respecteert.
Dat vraagt om drie dingen. Ten eerste actief informed consent — mondeling en specifiek, niet alleen via een formulier. Ten tweede transparantie over dataopslag, verwerkende partijen en gebruik voor modeltraining. Ten derde de keuze voor tools die AVG-conform zijn en geen cliëntgegevens verwerken voor eigen modeldoeleinden.
Een cliënt die weet dat er meegeluisterd wordt en bewust akkoord is gegaan, beleeft dat fundamenteel anders dan iemand die het achteraf ontdekt. Dat verschil bepaalt of een tool de therapeutische relatie ondersteunt — of ondermijnt.
Bron: Dit artikel is gebaseerd op de NPR-reportage van 26 mei 2026 over het gebruik van AI-notetakingtools door therapeuten, aangevuld met enquêtedata van YouGov en KFF, en technische informatie van aanbieders Mentalyc, Nabla en Heidi Health. Lees de originele reportage (Engels) →